Bệnh ghẻ ở cá là một trong những bệnh phổ biến ở cá nuôi, gây ra nhiều thiệt hại về kinh tế cho người nuôi. Bệnh do ký sinh trùng thuộc lớp giáp xác (Copepoda) gây ra, chúng bám vào da, vây, mang cá và hút máu, gây tổn thương tổ chức, viêm nhiễm và suy yếu cá, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng cá.
Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về bệnh ghẻ ở cá, bao gồm nguyên nhân, triệu chứng, tác hại, cách phòng ngừa và phương pháp điều trị. Qua đó, giúp người nuôi cá có kiến thức cần thiết để bảo vệ đàn cá khỏi bệnh ghẻ, nâng cao hiệu quả kinh tế.
Triệu Chứng Của Bệnh Ghẻ Ở Cá
Cá bị bệnh ghẻ thường biểu hiện qua các triệu chứng sau:
Cá gầy yếu, bỏ ăn
Cá bị nhiễm bệnh ghẻ thường mất sức, gầy yếu, bỏ ăn do ký sinh trùng hút máu và gây tổn thương cơ thể. Cá bơi chậm chạp, lờ đờ, ít hoặc không di chuyển.

Xuất hiện nốt ghẻ trên da, vây, mang
Ký sinh trùng ghẻ bám vào da, vây, mang cá, gây ra các nốt ghẻ màu đỏ hoặc xám, có kích thước nhỏ, dễ quan sát bằng mắt thường hoặc kính lúp.

Da cá bị tổn thương, bong tróc
Ký sinh trùng ghẻ hút máu, gây tổn thương da và các mô xung quanh, khiến da cá bị bong tróc, vảy cá rụng, xuất hiện vệt máu.
Cá bị viêm nhiễm, mủ
Ký sinh trùng ghẻ bám vào cá tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vết thương, gây viêm nhiễm, tạo mủ. Cá bơi lờ đờ, lắc đầu, và thường cọ sát vào các vật cứng trong bể.
Cá chết
Nếu bệnh ghẻ không được điều trị kịp thời, cá sẽ bị suy yếu, nhiễm trùng máu và tử vong.
Tác Hại Của Bệnh Ghẻ Đối Với Cá Nuôi
Bệnh ghẻ gây ra nhiều thiệt hại cho người nuôi cá, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng cá:
Suy giảm năng suất
Cá bị bệnh ghẻ ăn ít, hấp thu kém, chậm lớn, dẫn đến năng suất thấp. Cá nuôi lâu ngày bị bệnh ghẻ thường gầy yếu, thịt nhão, chất lượng kém, giá trị kinh tế thấp.
Giảm giá trị thương phẩm
Cá bị bệnh ghẻ thường có ngoại hình xấu, da bị tổn thương, vảy rụng, thịt nhão, không được thị trường ưa chuộng.
Thiệt hại kinh tế
Người nuôi cá phải bỏ ra chi phí điều trị bệnh, thu hồi vốn chậm, thậm chí bị lỗ. Ở những trường hợp nặng, cá bị chết hàng loạt, gây thiệt hại lớn về kinh tế.
Ảnh hưởng đến môi trường
Ký sinh trùng ghẻ có thể lây lan nhanh chóng trong ao nuôi, gây nhiễm bệnh cho toàn bộ đàn cá, ảnh hưởng đến môi trường nước.
Cách Phòng Ngừa Bệnh Ghẻ Ở Cá
Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Người nuôi cá cần chú ý các biện pháp phòng ngừa bệnh ghẻ trên cá sau:
Chọn cá giống khỏe mạnh
Cá giống khỏe mạnh, không bị bệnh ghẻ có sức đề kháng tốt, ít bị mắc bệnh. Nên chọn cá giống từ nguồn uy tín, có kiểm dịch đầy đủ.
Cải thiện môi trường nuôi
Cần đảm bảo môi trường nuôi sạch sẽ, thoáng khí, nồng độ oxy hòa tan trong nước đạt tiêu chuẩn, hạn chế các chất thải hữu cơ và mầm bệnh.

Kiểm tra sức khỏe cá định kỳ
Thường xuyên kiểm tra sức khỏe đàn cá, phát hiện sớm các triệu chứng bệnh ghẻ để kịp thời xử lý, hạn chế lây lan.
Cung cấp dinh dưỡng đầy đủ
Cá được nuôi dưỡng tốt, tăng cường sức đề kháng, ít bị bệnh ghẻ.
Sử dụng thuốc sát trùng định kỳ
Tắm cá bằng các loại thuốc sát trùng định kỳ (ví dụ: Dung dịch Formalin, Kalipermanganat) để loại bỏ ký sinh trùng ghẻ và mầm bệnh.

Phương Pháp Điều Trị Bệnh Ghẻ Ở Cá
Khi phát hiện cá bị ghẻ bạn cần nhanh chóng điều trị để hạn chế lây lan và giảm thiệt hại cho đàn cá.
Sử dụng thuốc ngoại trị
Có thể sử dụng các loại thuốc ngoại trị như:
– Dung dịch Formalin: Tắm cá trong dung dịch Formalin 25 ppm trong vòng 15-20 phút.
– Kalipermanganat: Tắm cá trong dung dịch Kalipermanganat 1 ppm trong vòng 30 phút.
– Dung dịch thuốc diệt ghẻ: Sử dụng các loại thuốc diệt ghẻ chuyên dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Lưu ý: Nên kiểm tra kỹ hướng dẫn sử dụng thuốc, liều lượng và thời gian ngâm cá để đảm bảo hiệu quả và an toàn.
Sử dụng thuốc nội trị
Trong trường hợp cá bị ghẻ nặng, có thể cho cá ăn các loại thuốc nội trị như:
– Doxycycline: Cho cá ăn với liều lượng 10-20 mg/kg thức ăn, trong vòng 5-7 ngày.
– Florfenicol: Cho cá ăn với liều lượng 20-30 mg/kg thức ăn, trong vòng 7-10 ngày.
Lưu ý: Thuốc nội trị cần được kê toa bởi bác sĩ thú y, sử dụng đúng liều lượng và thời gian để tránh tác dụng phụ.
Kết hợp các phương pháp điều trị
Có thể kết hợp các phương pháp điều trị trên để tăng hiệu quả. Ví dụ, tắm cá bằng dung dịch Formalin sau đó cho cá ăn thuốc nội trị.
Lưu Ý Khi Điều Trị Bệnh Ghẻ Ở Cá
Kiểm tra nguồn nước
Trước khi điều trị, cần kiểm tra và xử lý nước ao nuôi để loại bỏ mầm bệnh và ký sinh trùng.
Vệ sinh dụng cụ nuôi
Cần vệ sinh sạch sẽ các dụng cụ nuôi như: lưới, thùng, bể,… bằng các dung dịch sát trùng cho cá để tránh lây nhiễm bệnh.
Cách ly cá bị bệnh
Nên cách ly cá bị bệnh nặng khỏi đàn cá khỏe mạnh để tránh lây nhiễm.
Tăng cường sức đề kháng cho cá
Sau khi điều trị, cần tăng cường sức đề kháng cho cá bằng cách cung cấp dinh dưỡng đầy đủ, nâng cao chất lượng nước nuôi.
Kết luận
Bệnh ghẻ ở cá là một bệnh phổ biến, gây ra nhiều thiệt hại cho người nuôi. Việc phòng ngừa bệnh kịp thời là rất quan trọng, giúp giảm thiểu rủi ro, nâng cao hiệu quả kinh tế. Người nuôi cá cần hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng ngừa và phương pháp điều trị để bảo vệ đàn cá, hạn chế thiệt hại và nâng cao năng suất.